Betrouwbare overheid

Burger en bestuur

Hoofdstuk 1: Betrouwbare overheid

Bij de ChristenUnie staat de samenleving centraal, het werk van mensen en maatschappelijke verbanden. De gemeente heeft hierin een bescheiden rol en heeft vooral als taak de kracht in de samenleving te versterken en staat daarom naast mensen. Om te wijzen op de eigen verantwoordelijkheid maar ook om mee te denken, te stimuleren en te ondersteunen waar dat nodig is. Dit vraagt om maatwerk: de een heeft die ondersteuning sneller nodig dan de ander. En voor kwetsbare mensen die het echt niet zelf of samen met anderen kunnen, biedt de overheid een vangnet.
Inwoners moeten een beroep kunnen doen op de overheid als hun vrijheid, veiligheid of bestaanszekerheid in het geding is. Om die reden is het goed dat de overheid op een aantal belangrijke terreinen ook grenzen aangeeft, handhaaft, normeert en kadert.

1.1 Vertrouwen

Wij zijn ervan overtuigd dat goed bestuur en sterk moreel en integer leiderschap de basis vormen voor een bloeiende samenleving. Net zo belangrijk is een samenleving die zich realiseert dat een overheid niet alles kan oplossen en zelf ook verantwoordelijkheid neemt.
De ChristenUnie zet in haar werk in de gemeenteraad in op luisteren en samenwerken. Het wel of niet deelnemen in een coalitie is daarbij niet doorslaggevend. Het innemen van standpunten in de raad wordt primair bepaald door de uitgangspunten van de partij, die onder andere o.a. zijn vastgelegd in het programma. Als fractie willen we betrouwbaar en constructief bekend staan in de gemeente Tholen.

Belangrijke punten voor de ChristenUnie in de komende raadsperiode zijn:

• Open, herkenbare en betrokken aanwezigheid binnen de gemeente.
• In te zetten op goede relaties met burgers en tussen openbaar bestuur en burgers.
• Eerlijk te zijn en geen beloftes te doen die onuitvoerbaar zijn
• Er voor te zorgen dat politieke processen zoveel mogelijk in de openbaarheid plaatsvinden.
• Streven naar een coalitieakkoord op hoofdlijnen zodat er voor alle partijen ruimte is voor invloed op beleid. 
• De bereikbaarheid en dienstverlening van de gemeente hoge prioriteit geven.
• Het onderwerp integriteit veelvuldig conitinu aandacht geven.

1.2 De gemeente, dat zijn we samen

De ChristenUnie wil dat inwoners zoveel mogelijk zelf verantwoordelijkheid nemen voor het eigen handelen en - samen met anderen en de overheid - de zorg voor de samenleving oppakken. De gemeente moet op haar beurt dan wel open staan voor initiatieven van inwoners, maar ook voor initiatieven van instellingen, bedrijven en kerken. Vooral als die het algemeen belang op het oog hebben. Hierbij past een overheid die meedenkt, participeert, drempels verlaagt en faciliteert. De ChristenUnie stimuleert dat inwoners zichzelf organiseren in bijvoorbeeld. coöperaties en daarmee verantwoordelijkheden op zich nemen op het gebied van duurzaamheid, zorg, lokale economie of wijkbeheer. Meer verantwoordelijkheid van inwoners vraagt om minder regels van de gemeente, om minder administratieve lasten en bureaucratie. Kortom, om een college en raad die durven los te laten. Hier tegenover staat dat de gemeente vanaf het begin heel duidelijk is over de ruimte die er is voor burgerparticipatie. De gemeenteraad heeft het mandaat van de inwoners ontvangen via verkiezingen. Bij belangentegenstellingen is het dan ook de gemeenteraad die als hoeder van het algemeen belang functioneert. Nieuwe manieren om inwoners te betrekken bij de besluitvorming moeten aanvullend zijn op dit mandaat.

Dorpen als lokale gemeenschap
De ChristenUnie waardeert de unieke kernen die Tholen kent en hecht aan het authentieke vitaliteit van elke plaats. De gemeente moet alle mogelijkheden benutten om bewoners van dorpen te betrekken bij zaken die hen raken.
De ChristenUnie wil dorpen eigen verantwoordelijkheid geven, wat wordt ondersteund met eigen budgetten. Verenigingen/coöperaties zoals dorpsbelangen worden gefaciliteerd om hun belangenvertegenwoordigende rol te kunnen vervullen. Voorwaarde hiervoor is, dat er een duidelijk draagvlak voor de vereniging in de kern moet worden aangetoond.
Voor een degelijk kernenbeleid is het noodzakelijk beleidsvrijheid te geven om kleine projecten slagvaardig te kunnen aanpakken.

Belangrijke punten voor de ChristenUnie in de komende raadsperiode zijn::
• Ruimte voor inwoners die verantwoordelijkheden op zich nemen (bijv. in coöperaties) op het gebied van duurzaamheid, energie, zorg, lokale economie of wijkbeheer.
• Indieners van burgerinitiatieven worden niet van het kastje naar de muur gestuurd. De gemeentelijke organisatie hanteert hiervoor een eenvoudig systeem/loket.
• Meer vertrouwen, minder regels: Elk jaar komt het college met voorstellen voor regels die geschrapt, vereenvoudigd of samengevoegd kunnen worden, voorbeeld hiervan is de Algemene Plaatselijke Verordening.
• Heldere procesafspraken bij burgerparticipatie.

Gemeentelijke herindeling en samenwerking
Samenwerking of fusie van gemeenten moet ‘van onderop’ plaatsvinden. Hiermee wordt bedoeld dat de gemeenteraden van de individuele gemeenten hiertoe besluiten. Zij vormen de onderste en daarmee de verantwoordelijke bestuurslaag.
Uitgangspunt voor de ChristenUnie is, dat de kwaliteit van de gemeentelijke organisatie (ook wel bestuurskracht genoemd) voldoende moet zijn en blijven. Als deze bestuurskracht tekortschiet, is de gemeenteraad de eerstverantwoordelijke om te gaan zoeken naar versterking van deze bestuurskracht. De ChristenUnie kiest daarbij niet op voorhand voor fusie of samenwerken, maar stuurt aan op zelfstandigheiddus zelfstandig en kiest voor samenwerken daar waar het kan.
De ChristenUnie wil minder bestuurlijke drukte. Bestuurlijke samenwerkingsverbanden zoals gemeenschappelijke regelingen (WGR) vragen een kritische houding. De ChristenUnie is niet per definitie tegen gemeenschappelijke regelingen, maar die dienen op z'n minst de mogelijkheid in zich te hebben dat de individuele gemeente eigen beleid kan blijven formuleren. Ook is belangrijk dat de raad zicht en controle houdt op besluiten die een WGR neemt.

Belangrijke punten voor de ChristenUnie in de komende raadsperiode zijn:
• Keuzes voor schaalvergroting (samenwerking met andere gemeenten in allerlei gradaties) worden gemaakt op basis van inhoud, kwaliteit, draagvlak en herkenbaarheid. Zelfstandig en samenwerken daar waar mogelijk.
• De ChristenUnie steunt (het wettelijk mogelijk maken van) initiatieven die kaderstelling en controle rondom samenwerkingsverbanden versterken.
• De raad maakt afspraken over hoe WGR-en vanuit de raad worden gevoed en gecontroleerd.

1.3 Financiën

Van de gemeente verwachten wij dat zij een betrouwbare, goede rentmeester is van de beschikbare middelen. Structurele uitgaven, zoals voor wegen en onderwijshuisvesting, moeten kunnen worden betaald uit vaste inkomsten. Alle burgers betalen mee, hetzij via de afdracht van de rijksoverheid, hetzij via de gemeentelijke belastingen zoals de Onroerende Zaak Belastingonroerendezaakbelastingen (ozb). Uiteraard is er voor mensen met weinig financiële draagkracht, maatwerk mogelijk.
In de afgelopen periode is het takenpakket van de gemeenten flink uitgebreid. Hierbij zijn de  financiële risico’s toegenomen. De mogelijkheden deze op te vangen zijn gericht op efficientievergrotingefficiëntievergroting door integraal de taken die de gemeente heeft op sociaal gebied, in de openbare ruimte en op het terrein van veiligheid in te vullen. Daarmee is de noodzaak versterkt om alle risico's beter in beeld te brengen en te beheersen. Toekomstige generaties mogen niet worden opgezadeld met de gevolgen van slecht (financieel) beleid van hun voorgangers.

Politiek is kiezen
Het beperken van financiële risico’s begint allemaal met het inzichtelijk maken in de begroting en jaarrekening welke prestaties voor de beschikbare financiën worden uitgevoerd en zijn gerealiseerd. Publieke middelen zijn per definitie schaars; er zijn altijd meer wensen dan er geld beschikbaar is. De gemeenteraad moet zorgvuldig de verschillende wensen, noden en belangen kunnen afwegen. Bij bezuinigingen moeten de posten die te maken hebben met de nood van individuele burgers, zorg, veiligheid, beheer en onderhoud van bestaande voorzieningen worden ontzien.
De nieuwe voorschriften voor begroting en jaarrekening zijn gericht op transparantie en betere vergelijkbaarheid met andere gemeenten. De gemeente koopt duurzaam en circulair in. Keuzes en resultaten zijn meetbaar. De gemeente als ambtelijke organisatie moet blijven werken aan doelgerichtheid en efficiëntie. Rekenkameronderzoeken kunnen daarbij behulpzaam zijn, mits ze gericht worden ingezet en geen (politiek) doel op zich worden.

Belangrijke punten voor de ChristenUnie in de komende raadsperiode zijn:
• De lokale lastendruk stijgt in principe niet meer dan de inflatiecorrectie.
• Bezuinigen door kritisch te zijn op:
• Bekostigen van ‘prestigeprojecten’
• Subsidiëren van organisaties en activiteiten die ook met privaat geld kunnen worden bekostigd
• De inhuur van externe projectmanagers, adviesbureaus e.d.

1.4 Privacy

Voor een goede vervulling van de toegenomen wettelijke taken en verplichtingen heeft de gemeente de beschikking over veel gevoelige persoonsgegevens. Het koppelen van gegevens is nodig om snel de juiste zorg te kunnen leveren. Onduidelijke privacyregels leiden ertoe dat zorgverleners de veilige kant kiezen en daarmee goede hulpverlening in de weg staan.
Voor het vertrouwen in de overheid is het tegelijk van het grootste belang dat zorgvuldig met deze gegevens wordt omgegaan. Burgers hebben daar recht op: het recht op bescherming van persoonsgegevens is een grondrecht en moeten daarom goed geïnformeerd zijn over wat er met hun gegevens gebeurt.